Jesienne dokarmianie dolistne rzepaku – dawki, terminy, sprawdzone produkty

Jesienne dokarmianie dolistne rzepaku ozimego – po co i kiedy?

Cel jesieni: rozeta 8-12 liści z szeroką blaszką, nisko osadzona szyjka korzeniowa oraz średnica korzenia 0,7–1 cm. Gdy dni się skracają i gleba stygnie, pobieranie składników przez korzeń spada (szczególnie fosforu poniżej ok. 12°C). Oprysk przez liść szybko uzupełnia deficyty, utrzymuje budowę biomasy i odkładanie zapasów w szyjce korzeniowej.

• Faza rozety jest krytyczna – tempo przyrostu zależy od sumy temperatur >9°C i dostępności azotu.
• Niedobory N, P, K, S, Mg oraz B, Mn, Cu, Mo, Zn zwiększają uwodnienie tkanek i ryzyko wymarzania.
• Rośliny dobrze odżywione mają grubsze ściany komórkowe, bardziej stężony sok komórkowy i szybciej startują wiosną.

Kluczowe mikroelementy jesienią: priorytety

W pierwszej kolejności zabezpiecz bor i mangan, następnie miedź, molibden i cynk. To one budują zimotrwałość i efektywne wykorzystanie azotu.

Bor – filar zimotrwałości i zdrowej szyjki

Bor stabilizuje tkanki merystematyczne, wspiera przewodzenie wody, kwitnienie i zawiązywanie nasion. Jest mało ruchliwy w roślinie – wymaga powtórzeń dolistnie.

• Dawki jesienne (typowo): 0,4–0,5 kg B/ha na zabieg.
• Straty sezonowe: z plonem nawet do 1000 g B/ha + ok. 200 g/ha wymywania – stąd profilaktyka zamiast czekania na objawy.
• Polecane produkty: OSD Bor, ADOB Bor, ADOB Bor Plus, Ekolist Mono Bor.

Mangan – motor gospodarki azotowej i korzenia

Mangan wspiera redukcję azotanów i budowę głębokiego systemu korzeniowego. Jego niedobór to chlorozy i słabszy start po zimie.

• Uwaga na formę: MnCO₃ nie nadaje się do pobierania dolistnego.
• Minimum jesienne (4–6 liści): 200 g Mn/ha.

Cynk – szczególnie ważny w rozecie

Zapewnienie Zn w rozecie jest ok. 2× ważniejsze niż później. Stosuj chelaty lub ZnSO₄·H₂O; formy tlenkowe są dla liści praktycznie niedostępne.

Miedź – wsparcie w stresie i antyoksydacja

Cu jest słabo ruchliwa; braki widać na młodych liściach (jaśnienie do bieli). Tlenki Cu w oprysku nie działają – to formy do glebowego.

Molibden – klucz do wykorzystania N

Na glebach kwaśnych Mo jest niedostępny, na lekkich zasadowych może być wymywany. Jako składnik reduktazy azotanowej decyduje o przejściu N w białka – bez niego rośliny są bardziej wrażliwe na mróz.

Optymalne dawki mikroelementów (faza 4–6 liści)

• B: min. 150 g/ha
• Mn: 200 g/ha
• Cu: 40 g/ha
• Mo: 10 g/ha

Stosuj dawki dzielone w 2–3 przejazdach – to bezpieczniej i skuteczniej niż jednorazowo.

Kiedy pryskać rzepak jesienią?

• Profilaktycznie: w krytycznych fazach i na stanowiskach o niskiej zasobności – wiele niedoborów przebiega bezobjawowo i może obciąć plon nawet o 20%.
• Interwencyjnie: gdy widzisz objawy deficytu.
• Gdy pH jest nieoptymalne: <5,6 ogranicza Mo; >7 ogranicza pobieranie B, Cu, Zn, Mn, Fe.
• Gdy gleba zimna i mokra: dolistny P + mikro wspiera przyrost liści.

Adiuwanty i kondycjonery – małe dodatki, duży efekt

Popraw fizykochemię cieczy roboczej, aby zwiększyć skuteczność zabiegu:

• Inex-A 0,1 l/ha – lepsze przyleganie i zwilżenie liści. Sprawdź: adiuwanty.
• Full Kondycja 0,1 l/ha – kondycjonuje wodę, stabilizuje roztwór i zwiększa wchłanianie. Zobacz: Full Kondycja.

Rekomendowane nawozy dolistne do rzepaku – sprawdzone w praktyce

• OSD Mikro Rzepak 2 kg/ha – pełny pakiet mikro w jednym zabiegu. Kup OSD Mikro Rzepak.
• Alfa Mikro 2 l/ha i Alfa Makro 2 l/ha – płynne, szybko dostępne formuły. Zobacz nawozy dolistne.
• OSD Bor / ADOB Bor / ADOB Bor Plus / Ekolist Mono Bor – precyzyjne zabezpieczenie.

Program zabiegów jesiennych – gotowy schemat

Faza 3–4 liście: OSD Mikro Rzepak 2 kg/ha + bor 0,4–0,5 kg B/ha + Inex-A 0,1 l/ha + Full Kondycja 0,1 l/ha.

Faza 5–6 liści: powtórz bor 0,4–0,5 kg B/ha + uzupełnij Mn (do min. 200 g/ha łącznie) i Mo (do ok. 10 g/ha łącznie). W razie chłodów dodaj fosfor dolistny. Możliwe łączenie z fungicydem regulującym i insektycydem – sprawdź tabele mieszalności na etykietach.

Warunki wykonania – jak uniknąć przypaleń

• Niskie stężenia, dawki dzielone, temperatura 8–18°C, umiarkowana wilgotność, bez silnego wiatru.
• Unikaj upału, suszy i pełnego słońca. Oprysk rano lub wieczorem, na rośliny suche.
• Koryguj pH i twardość wody kondycjonerem. Zawsze wykonuj próbę słoikową przed mieszaniem zbiornikowym.

Najczęstsze błędy, które kosztują plon

• Jednorazowe wysokie stężenia zamiast dawek dzielonych.
• Stosowanie form tlenkowych Cu/Zn/Mn w oprysku dolistnym.
• Brak boru w programie – na wielu glebach to najdroższy błąd.
• Pominięcie adiuwantów i kondycjonera.
• Zabieg przy niesprzyjającej pogodzie (upał, susza, wiatr).

Podsumowanie – prosta droga do bezpiecznego przezimowania

Jesienne dokarmianie dolistne przygotowuje rzepak do zimy, pozwala w pełni pokryć potrzeby mikroelementowe i stabilizuje podstawę plonu. Postaw na bor + mangan, dołóż Cu, Mo, Zn, prowadź zabiegi w dawkach dzielonych, a skuteczność wzmocnij Inex-A i Full Kondycja. To droga do mocnej rozety, zdrowej szyjki i bezpiecznego przezimowania.

Sprawdź również

• Nawozy dolistne do rzepaku
• Adiuwanty i kondycjonery wody
• Fungicydy – regulacja pokroju jesienią
• Insektycydy do rzepaku
• Mikroelementy dla rzepaku

FAQ – najczęstsze pytania rolników

Kiedy wykonać pierwszy zabieg dolistny?

W fazie 3–4 liści, profilaktycznie. Roślina efektywnie wykorzysta mikroelementy, a ryzyko fitotoksyczności jest niskie.

Jakie minimum mikroelementów podać jesienią?

Na etapie 4–6 liści: ok. 150 g B/ha, 200 g Mn/ha, 40 g Cu/ha i 10 g Mo/ha. Lepiej w 2 zabiegach niż jednorazowo.

Czy można łączyć nawozy dolistne z fungicydem regulującym?

Tak. Dodaj adiuwant i kondycjoner wody, sprawdź mieszalność i wykonaj próbę słoikową.

Czy formy tlenkowe mikroelementów działają dolistnie?

Nie. W oprysku stosuj chelaty, siarczany lub inne formy łatwo rozpuszczalne; tlenki Zn/Cu/Mn są do zastosowań glebowych.

Dlaczego bor jest tak ważny w rzepaku?

Stabilizuje tkanki merystematyczne, ogranicza pękanie łodyg i zwiększa zimotrwałość. Wymaga powtórzeń, bo jest mało ruchliwy.

Jakie adiuwanty poprawią skuteczność zabiegu?

Inex-A 0,1 l/ha poprawia zwilżenie i przyczepność, Full Kondycja 0,1 l/ha optymalizuje wodę i stabilność cieczy – rośnie wchłanianie składników.

Jak ustawić warunki oprysku, aby nie przypalić liści?

Temperatura 8–18°C, bez silnego wiatru, rośliny suche, zabieg rano lub wieczorem, niskie stężenia i dawki dzielone.